In plaats van in Brussel of Straatsburg, deden Sol Basarán van Ham en Tess Hollander de afgelopen maanden hun Schuman traineeship bij het Liaisonbureau van het Europees Parlement (EPLO)* in Den Haag. De charme van een klein team dat grote thema’s behandelt, zorgde voor een fijne en leerzame tijd. En het mooiste: ondanks hun verschillende taken, hebben ze het samen gedaan.
*De liaisonbureaus zijn verantwoordelijk voor de communicatieactiviteiten van het Europees Parlement in de lidstaten.
Hoe hebben jullie het aanmeldproces voor het Schuman traineeship ervaren?
De competitie en aanmelding voor het Schuman traineeship is volgens Tess niet per se veel heftiger dan dat van de banenmarkt op zich, waar je ook weleens met honderd andere mensen op een vacature solliciteert. “Je schrijft je motivatiebrief en stuurt die in met je cv, en dan word je uitgenodigd op gesprek en kom je op een shortlist. Het gaat best snel eigenlijk.”
Sol denkt dat men zich niet bewust is van de verschillende mogelijkheden die er zijn. “Je moet je goed oriënteren op wat er allemaal is, en het gewoon proberen. Ik heb het ook vaker geprobeerd, en uiteindelijk is het gelukt.” Het kan helpen om iemand te spreken die een EU-traineeship heeft gedaan, om erachter te komen wat het precies inhoudt en of dat bij je past. Tess wil mensen op het hart drukken dat je geen klassieke EU-achtergrond nodig hebt: “Als je echt gemotiveerd bent en wat kennis van zaken hebt, kan je hier echt wel komen. Als trainee is het juist de bedoeling dat je nog niet zoveel ervaring hebt en veel wil leren. Onderschat jezelf vooral niet.”
"Ik heb me meerdere keren aangemeld, en uiteindelijk is het gelukt"
Wat was voor jullie de reden om een traineeship te doen bij het EP? Waarom wilden jullie bij de EU werken?
Tess studeerde Nederlandse Taal en Cultuur in Nijmegen en specialiseerde zich daarbij in politieke communicatie. Daarna deed ze daar een premaster in politicologie en in Brussel een master in Gender Studies met een specialisatie in politiek. Na een stage bij het Vlaams Parlement voelde het als een logische stap om na het afstuderen een traineeship te doen voor het Europees Parlement. “Ik ben Duits-Nederlands, dus Europa was voor mij altijd een soort overkoepelende factor en interessegebied. Zeker na mijn master in Brussel.”
Sol groeide op in Spanje en verhuisde op haar achttiende naar Nederland om World Politics te studeren aan het Leiden University College. Ze volgde een master in Heritage and Memory Studies aan de UvA en liep verschillende stages binnen de Nederlandse culturele sector, zoals bij het Prins Claus Fonds. Ze specialiseerde zich vooral in Afrika en had een kritische blik op Europa. Tijdens een volgende master aan de diplomatieke school van Spanje verwonderde ze zich over het Europees Recht en de totstandkoming daarvan: “Ik vind het zo bijzonder dat zoveel landen samen kunnen komen en echt iets concreets kunnen maken, dat het een droom werd om voor de EU te werken.”
Beeld: © Foto uit privéarchief geïnterviewden
Tess (links) en Sol op het EPLO kantoor in Den Haag
Waarom hebben jullie ervoor gekozen om het traineeship in Den Haag te doen, en niet in Brussel of Luxemburg?
Als je solliciteert voor het Schuman traineeship kan je drie voorkeursplekken opgeven. Beide vrouwen kozen twee keer voor Brussel, maar voegden bewust ook Den Haag toe aan het lijstje. Tess: “Door mijn eigen achtergrond en studie-ervaring in het buitenland, wist ik dat ik het leuk vond om iets te vertegenwoordigen in een ander land. Deze plek sprak me aan omdat het iets is dat ik op persoonlijk vlak eigenlijk al een hele tijd deed.” Sol wees zelfs vertegenwoordigingsplekken voor andere organisaties in het buitenland af, om het EU-traineeship in Den Haag te doen.
De belangrijkste taak van het Liaisonbureau (letterlijk: verbindingsbureau) is om wat er in Brussel en Straatsburg gebeurt, te vertalen richting het Nederlandse publiek. “Je houdt je niet alleen bezig met beleid begrijpen, maar ook met beleid begrijpelijk maken. Het is echt Europa in de praktijk”, legt Sol uit.
"Je houdt je niet alleen bezig met beleid begrijpen, maar ook met beleid begrijpelijk maken"
Volgens Tess is het daarbij heel belangrijk dat je werk aansluit op de Nederlandse cultuur, actualiteit en interesses. Daarmee ben je als trainee bij het EPLO een verbinding tussen het Europees Parlement en Nederland. Enerzijds heeft het kantoor een directe telefoonverbinding met Brussel en wordt er continu overlegd en afgestemd. Anderzijds sta je als vertegenwoordiger ook in contact met allerlei Nederlandse organisaties en partners. “Je krijgt een kijkje in hoe Brussel werkt, maar ook in de Nederlandse samenleving”, vertelt Sol. “Het is the best of both worlds.”
Hoe zag het traineeship bij de EU er voor jullie uit?
Voor Tess ging het Schuman traineeship vooral over sociale media en de pers. Voor berichten op sociale media hield ze vooral bij wat er in het EP gebeurde en zocht ze kansen om dat goed over te brengen. “Je kijkt: wat is interessant, wat betekent het voor de mensen hier? Daar gaan we over berichten.” Dankzij de vrijheid die ze kreeg kon ze ook nieuwe ideeën uitproberen, zoals het maken van grappige reels – die soms tot wel 117 duizend keer bekeken werden. Maar ook persberichten vertalen en uitzetten naar media behoorde tot haar taken. “Vooral tijdens de plenaire vergaderingen in Straatsburg - waar veel beslissingen worden genomen - is het superdruk en moet je snel schakelen. Als je dan, na veel over en weer schrijven, een persbericht eruit stuurt en diezelfde avond jouw bericht in het nieuws ziet, is dat echt vet.”
Samen met Sol organiseerde ze een reis voor journalisten naar Straatsburg en een nieuw soort persbriefing, ‘Hard Talk Europa’, waarbij gastsprekers kwamen vertellen over onderwerpen die spelen in het EP. Sol hield zich vooral bezig met educatie en PR. In die rol coördineerde ze bijvoorbeeld programma’s voor scholieren en studenten, maar ook voor leraren om hen te helpen beter over te kunnen brengen wat Europa inhoudt. Daarnaast organiseerde ze verschillende evenementen, bijvoorbeeld over de Nieuwe Bondgenoten van Europa en een filmscreening, om op die manier te vertalen wat er in Brussel en Straatsburg speelt. Ze onderhield contact met verschillende jongerenorganisaties om evenementen onder de aandacht te brengen.
"Als je een persbericht eruit stuurt en diezelfde avond jouw bericht in het nieuws ziet, is dat echt vet"
Wat vinden jullie het leukste aan jullie traineeship bij de EU?
Als eindproject van hun traineeship organiseerden Tess en Sol samen een modeshow in de Europa Experience in Den Haag. Met duurzame outfits, ontworpen en gemaakt door studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) wilden ze laten zien hoe Europese onafhankelijkheid vorm krijgt. “De een heeft vissenhuiden gerecycled, de ander zijn eigen eerdere collecties. Dit is wat je in Europa kan bereiken met menselijke creativiteit – ook als tegenhanger van AI – en hoe een duurzame modetoekomst eruit kan zien”, aldus Tess. Van tevoren was er een panelgesprek met Europarlementariër Raquel García Hermida-van der Walle en internationaal topmodel en modeactiviste Kiki Boreel over hoe het Parlement bezig is met duurzame mode. Enkele dagen na de show ging er een nieuwe Europese textielwet in. Tess: “Het Europees Parlement is niet alleen discussies en beleid: die regels hebben invloed op dingen die je in het dagelijks leven gebruikt.” De modeshow vormde daarnaast een ontmoetingsplek waar jongeren, journalisten en content creators met elkaar in gesprek konden gaan.
Beeld: © Bas Verhaak
Foto van de modeshow, design van Nilan Kuiper
“De ene dag organiseerde ik een bijeenkomst met academici en de volgende een modeshow. Het is zo’n klein team dat je echt je eigen traineeship kan vormgeven”, vertelt Sol. “En die creativiteit heb je ook echt nodig in dit werk.” Tess knikt: “Als je met een nieuw idee komt en de rest is er enthousiast over, dan gaan ze wel kijken naar manieren waarop het mogelijk is.” De modeshow was voor hen de kers op de taart, maar ook de samenwerking met elkaar en de rest van het team vonden ze heel waardevol. “Je bent hier niet met een hele groep trainees tegelijk zoals in Brussel, maar ik heb me geen moment eenzaam gevoeld”, vertelt Tess. Sol: “Het was echt fijn om ondanks onze verschillende taken zo samen te kunnen werken.”
Wat was de grootste uitdaging van het traineeship bij de EU?
Dat je als Schuman trainee bij het EPLO dicht bij de Nederlandse samenleving staat, zorgt soms ook voor vervelende situaties. Lang niet iedereen weet wat het Europees Parlement doet, en op sociale media en in de mailbox krijgen Tess en Sol ook veel negatieve reacties. Omdat er nog altijd een beeld van de EU is dat regels aan andere landen oplegt. “Je wilt mensen iets bijbrengen over hoe het Europese systeem werkt, maar ook vertellen wat er dagelijks gebeurt. Het is soms best moeilijk om dat te doen op een manier die voor iedereen begrijpelijk is”, legt Tess uit.
Sol: “Dat het zo dicht bij de mensen is, is dus het leukste en tegelijkertijd het lastigste.” Nederland is overigens ook ondervertegenwoordigd binnen de Europese instellingen. Hoewel ze zelf echt geloven in Europese samenwerking, zijn Sol en Tess tijdens hun traineeship wel steeds meer gaan inzien waar de pijnpunten zitten bij het Nederlandse publiek als het gaat over de EU.
Hoe zien jullie je toekomst voor je na dit traineeship?
Het traineeship dat vijf maanden duurt, is nu ten einde voor Sol en Tess. Tess vervangt nu iemand van de vertegenwoordiging van de Europese Commissie die met zwangerschapsverlof is. Sol is nog aan het verkennen wat haar volgende stap zal zijn. Beiden willen zich in blijven zetten voor Europese organisaties of politiek. “Omdat het heel internationaal van aard is, en tegelijkertijd ook tastbaar”, zegt Sol. “In een wereld waar internationale samenwerking onder druk staat, laat de EU zien dat landen gezamenlijk oplossingen kunnen vinden voor de grote problemen van vandaag. Daar word ik gewoon heel blij van!”