Melisa Duman begon haar EU-carrière als Blue Book trainee, om vervolgens door te stromen binnen het Junior Professionals Programme van de Europese Commissie. Uiteindelijk kreeg Melisa de mogelijkheid om mee te doen aan een intern concours op schaalniveau AD5. Een kans die ze met beide handen aangreep. Met succes: inmiddels werkt Melisa als beleidsmedewerker voor het Directoraat-Generaal (DG) GROW: het DG waar haar EU-avontuur in 2021 ook begon.
Je werkt inmiddels een paar jaar in ‘de Brusselse bubbel’. Wat trok jou ooit aan in het werken bij de EU?
“Het allereerste zaadje werd geplant toen ik op de middelbare school zat. Ik had toen een grote interesse in het leren van andere Europese talen en het leek me leuk om later ook iets met die talenkennis te doen. Zo ontstond het plan om een bachelor Europese Studies te doen en daarna een master Europees Recht. Hierin kwamen zowel mijn interesse in rechten als die in Europese talen en culturen samen.”
“Tijdens mijn master focuste ik op mededingingsrecht en ontwikkelde ik een interesse in de invloed van de Europese interne markt op het bedrijfsleven. Om daar op voort te bouwen, ging ik na mijn master stage lopen bij het Brusselse kantoor van VNO-NCW en MKB-Nederland. Al tijdens die stage wist ik dat het Blue Book traineeship mijn volgende stap moest worden.”
Beeld: © bonnie.m_photography
Melisa in Brussel
Je meldde je dus aan als Blue Book trainee. En toen?
“Toen werd ik het niet… Ik vond het heel jammer, maar besefte ook: niet alles lukt meteen. De afwijzing motiveerde me om mijn cv aan te vullen met meer ervaring waarmee ik een interessantere kandidaat zou worden. Na mijn stage bij VNO-NCW en MKB-Nederland heb ik daarom nog een stage gedaan. Dit keer bij Unilever, ook in Brussel. Waar ik tijdens mijn eerste stage werkte aan een dossier met relevantie voor verschillende sectoren uit het bedrijfsleven, merkte ik bij Unilever hoe leuk het was om me volledig te verdiepen in één bedrijf. Hier werkte ik onder andere aan projecten rondom Nutri-Score en plantaardige voeding en zo groeide mijn interesse in de voedingsindustrie. Met deze ervaring op zak solliciteerde ik bij mijn tweede Blue Book-aanmelding bewust bij een unit binnen DG GROW (DG voor de interne markt, industrie, ondernemerschap en het MKB) die zich bezighield met de voedingsindustrie. Hier werd ik ook aangenomen."
Na het traineeship wilde je graag voor de EU blijven werken. Waarom was dat?
“Tijdens mijn traineeship besefte ik steeds meer dat veel belangrijke zaken op Europees niveau worden bepaald. Regelmatig zat ik in een vergadering en bedacht ik me: wat wij hier nu bespreken heeft uiteindelijk ook impact op bedrijven in Nederland. Dat was precies waar ik vooraf op had gehoopt. Het overkomt me nog regelmatig dat ik in de supermarkt een product in handen heb en besef dat bepaalde productinformatie erop staat, omdat dat volgens Europese wetgeving op die manier moet. Het gevoel dat wat ik hier doe echt impact heeft, maakte dat ik na mijn traineeship graag wilde blijven. Ik heb het gevoel dat ik hier een verschil kan maken. Daarnaast vind ik het ontzettend leuk dat hier zoveel culturen samenkomen. De samenwerking met collega’s met uiteenlopende culturele achtergronden maakt het werk afwisselend en zorgt ook voor leuke informele momenten, bijvoorbeeld tijdens borrels.”
"Het gevoel dat wat ik hier doe echt impact heeft, maakte dat ik na mijn traineeship graag wilde blijven"
Wat heb je gedaan om dit mogelijk te maken?
“Ik heb me na mijn Blue Book traineeship aangemeld voor het Junior Professionals Programme (JPP): een driejarig programma waarin je bij verschillende DG’s een rotatie doet. Daarnaast doe je een project samen met vier of vijf andere JP’s. Maar net zoals met het Blue Book traineeship lukte het bij het JPP ook niet gelijk. Het klinkt cliché, maar ik geloof heel erg dat als je iets graag wilt, je niet moet opgeven. Uiteindelijk ben ik alsnog door de selectie gekomen en kon ik achtereenvolgens aan de slag bij DG AGRI (landbouw) en DG EMPL (werkgelegenheid en sociale zaken). Tijdens mijn JPP kreeg ik vervolgens de kans om mee te doen aan een intern concours op AD5-niveau.”
Beeld: © bonny.m_photography
Hoe zag dit interne AD5-concours eruit?
“Een selectieprocedure bij de EU is veeleisend; daar zal ik eerlijk over zijn. Een onderdeel van het concours is een test waarin je multiple choice vragen moet beantwoorden over EU-thema’s. Daarvoor zul je echt moeten studeren. Het volgende onderdeel was een schrijfopdracht. Die vond ik zelf erg interessant, omdat deze vaak een realistische weergave is van wat je in je dagelijkse werk zult doen. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat je een briefing moet schrijven voor een meeting waar jouw directeur naartoe gaat. In die briefing schrijf je dan op welke punten zij moet meenemen in dit gesprek en wat ze moet weten over een bepaalde wetswijziging die eraan komt. Tot slot was er een mondeling deel: hiervoor moest ik een presentatie geven over een onderwerp dat me ter plekke werd doorgegeven. Ook kreeg ik tijdens het mondelinge onderdeel vragen over mijn competenties en motivatie."
"Eerlijk is eerlijk: een selectieprocedure bij de EU is veeleisend"
Wat heb je gedaan om je zo goed mogelijk voor te bereiden op het concours?
“Doordat ik voor mijn Blue Book traineeship twee stages in Brussel had gedaan, had ik gelukkig al wat kennis over EU-wetgeving op diverse terreinen. Ik heb voor mezelf een overzicht gemaakt met daarin informatie over wat er binnen de EU speelt op diverse terreinen; van landbouw en voeding tot digitalisering. Voor de schrijfopdracht (case study) heb ik vooral heel veel geoefend, ook samen met vrienden. Het helpt namelijk heel erg als iemand je feedback kan geven. Verder is er veel oefenmateriaal beschikbaar, dus maak daar gebruik van!”
“Het mondelinge stuk heb ik ook veel vooraf geoefend, wederom samen met vrienden. Je kunt wel van alles uitschrijven, maar uiteindelijk helpt het als je het ook echt doet. Na de presentatie die ik moest geven, volgde een competentiegericht interview. Daarbij gaat het erom dat je voorbeelden geeft die laten zien dat jij een bepaalde competentie beheerst. Het is slim om daarvoor de STARR-methode te gebruiken. Als allerlaatste kreeg ik vragen over mijn motivatie om voor de EU te werken. WerkenbijdeEU heeft mij geholpen bij de voorbereiding op het mondelinge onderdeel door online trainingen aan te bieden. Toen ik uiteindelijk het goede nieuws kreeg dat ik het concours had gehaald, moest ik huilen van blijdschap.”
Je werkt nu weer voor DG GROW, waar je jouw EU-avontuur ooit begon als trainee. Waar houd je je zoal mee bezig?
“Binnen het DG houd ik me veel bezig met ondersteuning voor het MKB, oftewel: wat kunnen wij vanuit de Europese Commissie doen om kleine en middelgrote bedrijven te helpen? Zo hebben we het Enterprise Europe Network: een netwerk van organisaties die, verspreid door de hele EU, ondersteuning bieden aan MKB’ers. Stel dat je als ondernemer je bedrijf wilt verduurzamen en daar hulp bij kan gebruiken, dan kun je bij een locatie uit het netwerk aankloppen voor gratis advies. In mijn rol werk ik samen met dit netwerk, bijvoorbeeld door presentaties te geven over beleidsprioriteiten.”
“Een ander programma waar ons DG aan werkt, is het Single Market Programme. Binnen het programma ondersteunen we diverse projecten die bijdragen aan de interne markt. Momenteel werk ik aan een project op het gebied van biotechnologie dat zal worden gefinancierd via dit programma. Biotechnologie is erg in opkomst om allerlei nieuwe ingrediënten te ontwikkelen. Het is heel interessant dat er binnen de voedingssector zoveel onderzoek en innovatie plaatsvindt, waardoor ik elke dag nog zoveel leer.”
“Daarnaast ligt er veel focus op het versimpelen van zaken, onder meer om het concurrentievermogen te stimuleren. Dat ik met mijn werk iets kan betekenen voor bedrijven en EU-burgers vind ik heel waardevol.”
Tot slot: wat zou je anderen meegeven die interesse hebben in werken bij de EU?
“Ik kan het zelf alleen maar aanraden! Ik vind mijn werk interessant en heb het gevoel dat ik hier impact kan maken. Verder voel ik me in Brussel heel erg thuis; het is hier één grote melting pot van verschillende culturen. Dat is iets wat ik altijd al boeiend vond en nog steeds vind.”
“Voor mensen die nog geen ervaring hebben binnen de Europese Commissie en willen meedoen aan het AD5 Graduate concours is mijn belangrijkste tip: begin op tijd met voorbereiden! Verdiep je in de opzet van de selectieprocedure en maak een realistische planning voor je voorbereiding. Je neemt het op tegen een hele grote groep kandidaten uit de hele EU, wat het concours zeer competitief maakt.”
Disclaimer: de informatie en standpunten in dit interview zijn die van de geïnterviewde en komen niet noodzakelijk overeen met het officiële standpunt van de Europese Commissie.